Jak poznać samego siebie?
- Jak możesz poznać swój charakter i zidentyfikować wady i zalety.
- Jak zrobiłem to ja i dlaczego odmieniło to moje życie
...i wiele więcej :)
Jeszcze cztery lata temu nie znałem siebie.
Wiedziałem, że mam na imię Michał i lubię grać w gry. Ale niewiele poza tym.
Nie wiedziałem niczego o własnym charakterze.
To zrzut ekranu mojej rozmowy z Joonasem, który pomagał mi w wyjściu z uzależnienia od gier:
Po kilku dniach naszej współpracy zaproponował mi przejście do kroku drugiego - poznawania samego siebie.
Odpisałem, że zrozumienie mojej osobowości wydaje się niemożliwe. Widziałem w sobie zbyt wiele wewnętrznych sprzeczności, których nie potrafiłem pojąć.
A szkoda, bo:
Poznanie wad i zalet pozwala wykorzystać mocne strony i pracować nad słabymi
Znając swoje wartości, o wiele szybciej podejmujesz właściwe decyzje.
Świadomość atutów buduje pewność siebie.
Regularne reflektowanie nad sobą pomaga tworzyć zdrowsze relacje.
Choć byłem sceptyczny, spróbowałem.
Pierwsze efekty zauważyłem po kilku dniach, a dzisiaj znam siebie na wylot i systematycznie eliminuję wady, które mi przeszkadzają.
W tym wpisie dzielę się sposobami, które pomogły mi najbardziej.
Sposoby na poznanie samego siebie
1. Prowadzenie dzienniczka
Mój kochany pamiętniczku… Świruję.
Też brało mnie na wymioty, kiedy usłyszałem, że mam prowadzić jakiś "dzienniczek".
Co ja, jestem - nastolatka z amerykańskiego serialu?
Niemniej, Joonas mi to narzucił, a ja nie chciałem go zawieść. Pomyślałem:
niech Ci będzie, spróbuję
Minęły dwa lata. Mój dzienniczek ma ponad 150 wpisów i realnie pomógł mi poznać siebie oraz poradzić sobie z wieloma problemami.
Zapisuję w nim przemyślenia, reakcje i preferencje. Oto kilka przykładów:
- Czasami zbyt szybko zrażam się do ludzi.
- Mam tendencje do overthinkingu. Fajnie być przygotowanym na każdy scenariusz, ale przesadne myślenie zabiera czas i energię.
- Jestem zbyt ambitny na granie w gry MMORPG. One żerują na ambicji i całkowicie ją pochłaniają.
- Gdy jestem chory, chcę działać, choć nie umiem. Powinienem dawać z siebie wszystko w dobre dni - a nie je marnować.
- Na dobry sen pomaga mi zróżnicowanie myśli. Gdy za bardzo skupiam się na jednej rzeczy, nie potrafię się wyłączyć.
Z czasem robi się z tego spójna całość, która pozwala naprawdę dobrze opisać samego siebie.
2. Wykonanie testu osobowości (MBTI)
Dla niektórych MBTI to nowa astrologia - ściema dla nastolatek z Twittera.
I częściowo to rozumiem, bo 16 typów to trochę mało, żeby opisać 8 miliardów ludzi.
Ale… Twój typ osobowości nie musi oddawać Ciebie w stu procentach. Jeśli wypełnisz test uczciwie, prawdopodobnie sporo się o sobie dowiesz.
Test możesz zrobić tutaj. Zajmuje około 10 minut.
Po poznaniu swojego typu polecam:
Przeczytać szczegółowy opis, wraz z wadami i zaletami.
Kiedy czytałem go pierwszy raz, co chwilę miałem w głowie "aha", "no", "faktycznie". Nie ze wszystkim się zgadzałem, ale ogólny obraz był zaskakująco trafny. Najważniejsze rzeczy wypisałem sobie nawet w dzienniczku.Dołączyć do społeczności danego typu.
Ja trafiłem na subreddit r/intj. Podobne miejsca znajdziesz też na Discordzie i forach takich jak Personality Cafe. Ludzie o podobnym typie często mają bardzo zbliżone problemy i obserwacje.Sprawdzić znane osoby o Twoim typie osobowości.
Polecam tę stronę. To pomaga zrozumieć, że typ osobowości to zestaw cech, który u każdego wygląda trochę inaczej.
Uwaga: nie daj się zwariować i nie traktuj typu jak wyroczni.
Nie ma złych typów. Każdy ma swoje mocne strony i genialnych przedstawicieli.
Poza tym charakter, a nawet sam typ, mogą się zmieniać. To, że dziś jesteś nieśmiały, nie znaczy, że nie możesz nad tym pracować.
W bardziej melancholijnych okresach zdarzało mi się z kolei zahaczać o INFJ.
3. Wyznaczenie celów
Bardzo dobrym sposobem na poznanie siebie jest stworzenie tzw. "bucket list", czyli listy rzeczy do zrobienia przed śmiercią.
Ja na ten moment zrealizowałem 12 z 41 celów. Każde odhaczenie cieszy bardziej niż własne urodziny - albo nie, przecież nie lubię swoich urodzin - bardziej niż wielka micha pierogów ruskich.
Kilka dołożyłem, kilka zrealizowałem: 21/50.
Oczywiście z biegiem lat z pewnością będę dokładał kolejne, bo uważam, że zawsze warto mieć jakiś cel.
Życie to nie gra, więc nie chcę go przechodzić na 100% - wolę jak cały czas coś będzie mnie ekscytować :).
Jeśli chcesz stworzyć taką listę, polecam podzielić ją na kategorie.
U mnie są to m.in.: biznes, wkład społeczny, religia, relacje oraz hobby.
4. Poznanie swoich wad i zalet
Każdy powinien znać swoje wady i zalety.
Znajomość zalet pozwala z nich korzystać, a świadomość wad - pracować nad nimi i nadrabiać braki.
Ja np. wiem, że jestem świetny w planowaniu, ale średni w realizacji. Mam skłonność do prokrastynacji i częstego zmieniania zdania, bo co chwilę wpada mi do głowy nowy genialny pomysł.
Będąc tego świadomym, nakładam na siebie ograniczenia:
- Na początku roku planuję, czym będę się zajmował.
- Unikam overthinkingu, a podczas pracy zapisuję trapiące mnie myśli na później.
- Nowe pomysły zapisuję, ale nie zaczynam ich dopóki nie skończę poprzednich - nawet jeśli wydają się świetne.
Gdybym tego nie robił, skakałbym z kwiatka na kwiatek i nigdy niczego nie kończył.
Tego nauczyło mnie doświadczenie i częsta refleksja nad własnymi porażkami.
Zamiast wstydzić się błędów, warto wziąć je na klatę i coś z nich wyciągnąć.
5. Odpowiedzenie na kluczowe pytania
Uwielbiam słuchać wywiadów - nawet z ludźmi, których twórczość niespecjalnie mnie kręci.
Po kilkudziesięciu pytaniach ma się wrażenie, że całkiem nieźle znamy już daną osobę.
Jeszcze kilka lat temu czułem, że znam takich ludzi lepiej niż samego siebie. Wiedziałem, co lubią, do czego dążą, jakie są ich motywy.
O sobie nie miałem zielonego pojęcia.
Sęk w tym, żeby zadać te pytania samemu sobie i zapisać odpowiedzi. Brzmi jak strata czasu, ale to ćwiczenie potrafi bardzo dobrze uporządkować głowę.
Przykładowe pytania:
Jak opisałbyś siebie w jednym zdaniu?
Jaki jest Twój najważniejszy cel w życiu?
W jaki sposób jesteś inny od pozostałych?
Jakie są Twoje wady i zalety?
Jak wygląda Twój idealny dzień?
Czego się boisz?
Co najbardziej przeraża Cię w kontekście przyszłości?
Co zrobiłbyś, gdyby dziś był ostatni dzień Twojego życia?
Co jest dla Ciebie najważniejsze?
Co lubisz robić w wolnym czasie?
Co powinieneś w sobie zmienić?
Co byłoby dla Ciebie wystarczające?
Co chciałbyś od kogoś usłyszeć?
Z czego jesteś najbardziej dumny?
Nie odpowiadaj na wszystko naraz. Daj sobie czas i zastanów się porządnie nad każdą odpowiedzią.
Odpowiedź zazwyczaj już w nas jest - trzeba się tylko po nią schylić.
6. Bycie sobą i nieprzypodobywanie się innym na siłę
W podstawówce byłem raczej nielubiany. Miałem kilku kumpli, ale często wracałem do domu z płaczem albo podbitym okiem.
W gimnazjum wszystko się odwróciło. Miałem pełno znajomych i czułem się jak kapitan drużyny futbolowej z amerykańskiego serialu. No prawie - bo nie uganiały się za mną dziewczyny, a na futbol byłem za gruby.
Co się zmieniło? Dlaczego nagle stałem się lubiany?
Zacząłem analizować i dopasowywać się do ludzi.
Udawałem, że nic mnie nie rusza i odbijałem ich zachowania niczym lustro.
Przy mądrych byłem ambitnym intelektualistą. Przy zabawnych robiłem z siebie idiotę.
Uświadomiła mi to dopiero fantastyczna wychowawczyni, pani Aneta - która dostrzegła to jako pierwsza.
Postępując tak, z czasem tracisz własną tożsamość, a nawet zdanie.
Inni mogą to wykorzystywać, a nawet jeśli będą Cię lubić - będą lubić Ciebie, czy Twoją wykreowaną personę?
Paradoksalnie, mając własne zdanie i granice - zapracujesz na szacunek prędzej niż będąc fałszywym przytakiwaczem.
Ja też zawsze chciałem być jak ta słynna zupa pomidorowa, którą wszyscy* uwielbiają.
*przynajmniej w wydaniu mojej Mamy. Poważnie, jest RE-WE-LA-CYJ-NA.
Ale to niemożliwe.
Dobra wiadomość jest taka, że można mieć to gdzieś.
A przyciągając do siebie ludzi, którzy lubią mnie za to, jakim jestem naprawdę - mogę mieć w swoim gronie mniej znajomych, ale budować z nimi lepsze relacje.
Jakość zawsze wygra z ilością - zresztą tak samo jest z pomidorówką. Niby każdy ją uwielbia, a jakoś nie znam nikogo, kto wybierałby ją w restauracji.
7. Szczera opinia bliskich
Twoi bliscy mogą znać Cię lepiej niż Ty sam.
Kiedyś przyjaciel zapytał mnie:
Michał, dlaczego ja nie potrafię cieszyć się życiem?!
Mogłem go poklepać po plecach. Albo powiedzieć prawdę.
Wybrałem drugą opcję.
Powiedziałem mu, że wiecznie patrzy na to, czego nie ma, zamiast doceniać to, co już jest.
Nie zdawał sobie z tego sprawy.
Tamtego dnia uświadomił sobie istotną wadę i zaczął nad nią pracować.
Czasem wystarczy zapytać kogoś bliskiego:
Czy możesz mi szczerze powiedzieć, jakie widzisz we mnie wady i zalety? To dla mnie ważne - obiecuję, że się nie obrażę.
Mnie np. przyjaciółka uświadomiła, że za bardzo boję się utraty kontroli.
Zawsze chciałem panować nad wszystkim, przez co fiksowałem i wpadałem w niekończący się overthinking.
Dzięki temu zainteresowałem się stoicyzmem.
Ale jeśli ktoś zwróci Ci uwagę, zastanów się nad tym, bo inni mogą dostrzec coś, co omijałeś przez lata.
Co zrobić, jeśli nie jesteś w stanie poznać siebie?
Ten wpis napisałem z perspektywy osoby względnie zdrowej psychicznie.
Nie każdy poradzi sobie sam - i nie ma w tym nic złego.
Jeżeli czujesz, że nie panujesz nad sobą albo bardzo na tym cierpisz, rozważ pomoc specjalisty.
Zdrowie psychiczne jest równie ważne jak fizyczne.
W razie potrzeby możesz też skorzystać z darmowych miejsc w internecie:
Powodzenia!
Komentarze
W tym miejscu możesz podzielić się opinią na temat tego wpisu (pozytywną lub nie), albo po prostu napisać to, na co masz ochotę - w granicach zdrowego rozsądku :).
System komentarzy obsługuje Giscus. Znajdują się one na Githubie, gdzie możesz wziąć udział w tym wątku bezpośrednio.